Wykres Gantta, czyli co to jest i jak go czytać
Wykres Gantta pokazuje cały projekt na jednej osi czasu. Wystarczy wiedzieć, na co patrzeć, żeby w minutę zobaczyć, co się spóźni.
Wykres Gantta to wykres, który pokazuje zadania projektu jako poziome paski na osi czasu. Początek paska to dzień rozpoczęcia zadania, a koniec to jego termin. Wykres Gantta czyta się w czterech krokach: znajdź linię „dzisiaj”, sprawdź, co po jej lewej stronie nie jest skończone, prześledź zależności i porównaj koniec ostatniego paska z terminem.
Poniżej wyjaśniamy, co zawiera wykres, pokazujemy cztery kroki na przykładzie projektu ulotki na targi i opisujemy najczęstsze błędy w odczycie.
Co to jest wykres Gantta?
Wykres Gantta to sposób na pokazanie projektu na osi czasu, w którym każde zadanie jest paskiem. W poziomie biegnie czas, zwykle w dniach albo tygodniach, a w pionie są zadania, jedno pod drugim. Im dłuższy pasek, tym dłużej trwa zadanie.
Nazwa pochodzi od Henry’ego Gantta, amerykańskiego inżyniera, który opracował i spopularyzował ten wykres w latach 1910-1915. Podobne narzędzie, nazwane harmonogramem, w 1896 roku przygotował polski inżynier Karol Adamiecki.
Wykres Gantta odpowiada na pytania, na które zwykła lista zadań nie odpowiada: co dzieje się w tym tygodniu, które zadania nachodzą na siebie i co stanie się z końcem projektu, gdy jedno zadanie przesunie się o dwa dni.
Co zawiera wykres Gantta?
Wykres Gantta zawiera oś czasu, paski zadań, zależności, znaczniki ważnych momentów i linię „dzisiaj”. Każdy element opisujemy osobno.
Oś czasu
Oś czasu to górny pasek z datami. Na krótkich projektach to dni, na dłuższych tygodnie albo miesiące, a od skali zależy, ile szczegółów zobaczysz.
Zadania i paski
Każdy wiersz wykresu to jedno zadanie, a pasek pokazuje, kiedy zadanie trwa. W wielu programach pasek jest częściowo wypełniony, gdy zadanie jest w toku, a wypełniona część to postęp.
Zależności
Zależność to strzałka między paskami, która oznacza, że jedno zadanie nie może się zacząć, zanim nie skończy się drugie. Druk ulotki nie zacznie się przed akceptacją projektu. Zależności pokazują, jak opóźnienie jednego zadania przesuwa kolejne.
Ważne momenty
Kamień milowy to romb albo znacznik bez długości, który oznacza ważny moment projektu, na przykład akceptację klienta albo start kampanii. Kamień milowy nie trwa, tylko się wydarza.
Linia „dzisiaj”
Linia „dzisiaj” to pionowa kreska, która przecina wykres w bieżącym dniu. Wszystko, co jest na lewo od niej i nie jest skończone, jest spóźnione.
Pojęcia kamienia milowego i ścieżki krytycznej opisujemy szerzej w artykule zarządzanie projektami, wybrane pojęcia.
Wykres Gantta, przykład projektu
Przykładowy projekt „Ulotka na targi” ma pięć zadań rozłożonych na dwa tygodnie. Targi są w piątek drugiego tygodnia.
| Zadanie | Start | Koniec | Zależy od |
|---|---|---|---|
| Brief | poniedziałek | wtorek | brak |
| Teksty | wtorek | środa | brief |
| Makieta | czwartek | piątek | teksty |
| Akceptacja klienta | poniedziałek drugiego tygodnia | ten sam dzień | makieta |
| Druk | wtorek drugiego tygodnia | czwartek drugiego tygodnia | akceptacja |
Na wykresie to pięć pasków ułożonych schodkowo, z kamieniem milowym przy akceptacji i linią terminu w piątek drugiego tygodnia.
Jak czytać wykres Gantta krok po kroku?
Wykres Gantta czyta się w czterech krokach, od linii „dzisiaj” do końca ostatniego paska. Na przykładzie ulotki na targi wyglądają tak.
1. Znajdź linię „dzisiaj”
Zacznij od miejsca, w którym jesteś. Załóżmy, że jest czwartek pierwszego tygodnia. Linia przecina pasek makiety, a brief i teksty są po lewej stronie linii, więc powinny być skończone.
2. Sprawdź, co jest po lewej i nie jest skończone
Pasek po lewej stronie linii, który nie jest wypełniony do końca, oznacza spóźnione zadanie. Jeśli brief nie jest skończony w czwartek, to pierwsza rzecz do wyjaśnienia, bo od briefu zależy reszta.
3. Prześledź zależności
Zależności pokazują, które zadania przesuną się razem ze spóźnionym. Makieta zależy od tekstów, a druk od akceptacji. Jeśli teksty skończą się dzień później, makieta przesunie się o dzień, a za nią akceptacja i druk.
4. Spójrz na koniec
Koniec ostatniego paska pokazuje, kiedy skończy się projekt. Druk kończy się w czwartek, a targi są w piątek, więc zapas wynosi jeden dzień. Każde przesunięcie wcześniej w łańcuchu zjada ten zapas.
Co od razu widać na wykresie Gantta?
Na wykresie Gantta od razu widać zadania równoległe, wąskie gardła i zapas czasu.
Zadania równoległe
Paski, które nachodzą na siebie w pionie, trwają w tym samym czasie. Jeśli należą do jednej osoby, ta osoba ma w tych dniach podwójną pracę.
Wąskie gardła
Wąskie gardło to zadanie, w które schodzi się kilka zależności, więc od niego zależy dużo pracy. W przykładzie to akceptacja klienta. Jeśli klient odpowie dwa dni później, wszystko po akceptacji przesunie się o dwa dni.
Zapas czasu
Zapas czasu to odległość między końcem ostatniego paska a terminem. Na wykresie widać go od razu, a na liście zadań trzeba go policzyć.
Jakie są najczęstsze błędy przy czytaniu wykresu?
Najczęstsze błędy to mylenie długości paska z ilością pracy, pomijanie zależności, czytanie nieaktualnego wykresu i zła skala.
- Pasek pokazuje czas trwania, a nie liczbę godzin. Zadanie na dwa tygodnie może zająć osobie trzy godziny, jeśli czeka na odpowiedź klienta.
- Zadanie bez strzałki wygląda na niezależne, choć może czekać na inne. Wykres bez zależności pokazuje plan zbyt optymistyczny.
- Wykres zrobiony na początku projektu i nieaktualizowany pokazuje plan, a nie stan.
- Projekt na trzy tygodnie w skali miesięcy wygląda jak jedna kreska. Dobierz skalę tak, żeby najkrótsze zadanie miało widoczny pasek.
Jak pilnować dat w projekcie, piszemy w artykule skuteczne zarządzanie projektami, jak dotrzymywać terminów.
Jak aktualizować wykres w trakcie projektu?
Wykres Gantta aktualizuje się na bieżąco, a nie na koniec tygodnia. Wystarczą trzy nawyki.
- Osoba odpowiedzialna za zadanie zmienia jego daty, gdy tylko wie, że się przesuną.
- Zadanie zamyka się w dniu, w którym zostało skończone, więc pasek po lewej stronie linii „dzisiaj” zawsze oznacza problem.
- Raz w tygodniu kierownik patrzy tylko na koniec wykresu i szuka zadania, które zjadło zapas.
Te nawyki to część szerszych zasad zarządzania zadaniami zespołu, takich jak jedna osoba przy zadaniu i termin z datą.
Kiedy wykres Gantta pomaga, a kiedy nie?
Wykres Gantta pomaga w projektach z datami i kolejnością, a mniej w pracy ciągłej bez terminu końcowego. Sprawdza się przy kampanii z terminem startu, wdrożeniu, przeprowadzce biura albo przygotowaniu targów. Przy obsłudze zgłoszeń, bieżących poprawkach i odpowiedziach klientom lepiej działa lista albo tablica.
Dlatego dobrze, gdy program pokazuje te same zadania na kilka sposobów. Taagly to system do zarządzania zadaniami i projektami, który działa na serwerze firmy i pod jej domeną, z panelem tagów i stałą opłatą bez względu na liczbę osób. Zadania widać w nim jako listę, kafelki, oś czasu, kalendarz i wykres Gantta, bez przepisywania w inne miejsce. Więcej na stronie funkcje systemu Taagly. Inne oprogramowanie do zarządzania projektami z wykresem Gantta porównujemy w rankingu, a jak dobrać program do całej firmy, opisujemy w poradniku program do zarządzania zadaniami w firmie.
Od czego zacząć
Zacznij od najbliższego projektu z terminem. Wypisz jego zadania z datami, ułóż je na osi czasu, zaznacz zależności i postaw linię w dzisiejszym dniu, a zobaczysz, gdzie jest najmniejszy zapas.
Najczęstsze pytania
Co przedstawia wykres Gantta?
Wykres Gantta przedstawia zadania projektu jako paski na osi czasu, z datą startu i końca każdego zadania. Pokazuje też zależności między zadaniami, kamienie milowe i bieżący dzień.
Kto wymyślił wykres Gantta?
Wykres opracował i spopularyzował amerykański inżynier Henry Gantt w latach 1910-1915. Wcześniej, w 1896 roku, podobne narzędzie przygotował polski inżynier Karol Adamiecki.
Czy wykres Gantta pokazuje ilość pracy?
Nie, wykres Gantta pokazuje czas trwania zadania, a nie liczbę godzin pracy. Ilość pracy lepiej sprawdzać w czasie spędzonym na zadaniu i w obciążeniu osób.
Kiedy nie warto używać wykresu Gantta?
Wykres Gantta niewiele daje w pracy ciągłej bez terminu końcowego, na przykład w obsłudze zgłoszeń. Tam lepiej sprawdza się lista albo tablica z etapami.