Mapowanie strumienia wartości Lean Management
Mapowanie strumienia wartości jest śledzeniem drogi produkcyjnej wyrobu, począwszy od klienta, na dostawcy skończywszy oraz szkicowaniem logiki przepływu materiałów i informacji.
To wizualna prezentacja tego, co dzieje się w danym strumieniu wartości. Metodę stosuje się aby zidentyfikować i wyeliminować marnotrawstwo w badanym procesie. Ten piąty z kolei artykuł to kolejna porcja teorii szczupłego zarządzania. Zapraszamy do lektury, by zgłębić następny obszar Lean Management.
Proces mapowania strumienia wartości składa się z trzech etapów:
- Rozpoznanie stanu istniejącego (VSA: Value Stream Analysis): analiza stanu obecnego strumienia wartości.
- Zaprojektowanie wizji stanu przyszłego (VSD: Value Stream Designing): stworzenie właściwego stanu strumienia wartości.
- Opracowanie konceptu doskonalenia (VSP: Value Stream Work Plan): taktyka doskonalenia i wdrożenia planowanych działań.
Mapa strumienia wartoci, co to jest?
Mapa strumienia wartości jest rysunkiem ukazującym charakterystykę przepływu informacji i materiałów w procesie realizacji zlecenia dla wybranej grupy produktów. W szczegółach, rysunek ten zawiera informacje o zapotrzebowaniu klientów i jego zmienności, wymaganiach klienta, sposobie komunikacji z klientem oraz formie i czasie trwania przepływu informacji wewnątrz organizacji, zasady komunikacji z dostawcami, charakterystyki dostawców, zapasach i szczegółach procesu wytwarzania, problemach utrudniających lub wydłużających czas realizacji zlecenia oraz czasie potrzebnym(1) na przemianę pieniędzy zainwestowanych w materiały, na gotówkę, która wpływa od klienta.
Mapowanie umożliwia budowę systemu zarządzania procesem realizacji zlecenia. Pozwala także określić standardy obsługi klientów, planowania, zaopatrywania, zarządzania zapasami i przepływem w procesie wytwórczym. Daje to możliwość wywiązywania się ze zleceń w czasie określonym przez klienta i formie dopasowanej do wartości postrzeganej przez klienta. Co więcej, mapowanie pomaga dopasować proces do samodoskonalenia i aktywnego dostosowywania się do zmiennego otoczenia po optymalnych kosztach. Projektując mapę strumienia wartości tworzymy krótko lub długoterminowe plany doskonalenia oraz budujemy strategię produkcyjno-logistyczną(2).
Podstawowe zalety mapowania strumienia wartości:
- Obrazuje więcej niż pojedynczy proces realizowany w trakcie wytwarzania. Widzimy przepływ.
- Unaocznia marnotrastwo w procesie i pozwala określić jego źródła w strumieniu wartości.
- Uwypukla konsekwencje decyzji odnoszących się do zmian przepływu w systemie i pozwala na trafną ich analizę.
- Dostarcza uniwersalnego języka.
- Poprzez powiązanie ze sobą pojęć i technik szczupłego wytwarzania, pomaga zabezpieczyć się przez negatywnymi w skutkach decyzjami z punktu widzenia całego strumienia wartości.
- Jest podstawą planu wdrożenia.
- Jako jedyne narzędzie, ukazuje zależności między przepływem materiałów a przepływem informacji(3).